อยู่ห่างจากพระปฐมเจดีย์ไปทางทิศตะวันตก 2 กิโลเมตร บริเวณที่เรียกกันว่า
"หนองน้ำจันทร์" ก่อสร้างในปี 2450 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าฯ
เจ้าอยู่หัว ยังทรงดำรงพระยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามมกุฎราชกุมาร
ทรงโปรดเกล้าให้หลวงพิทักษ์มานพ หรือพระยาศิลป์ประสิทธิ์ เป็นผู้ดำเนินการก่อสร้าง
และแล้วเสร็จในปี 2454 เดิมทีประกอบด้วยพระที่นั่ง 2 แห่งเท่านั้น
คือ พิมานปฐมและพระที่นั่งอภิรมย์ฤดี และได้มีการสร้างพระที่นั่ง
พระตำหนักเพิ่มเติมอีก
พระที่นั่งพิมานปฐม พระที่นั่งองค์แรกในพระราชวังสนามจันทร์ อาคาร
2 ชั้น แบบตะวันตก ก่อสร้างด้วยอิฐ มีช่องระบายลมและระเบียงลูกกรง
ฉลุสลักเป็นลวดลายแบบศิลปะไทย
พระที่นั่งอภิรมย์ฤดี อาคาร 2 ชั้น อยู่ด้านใต้ของพระที่นั่งพิมานปฐม
พระที่นั่งวัชรีรมยา อาคารทรงไทย 2 ชั้น หลังคาซ้อน ยอดปราสาทมุงด้วยกระเบื้องเคลือบสีต่างๆ
มีช่อฟ้า ใบระกา นาคสะดุ้ง หางหงส์ โดยลอกแบบมาจากพระที่นั่งสามัคคีมุขมาตย์
พระที่นั่งสามัคคีมุขมาตย์ เป็นอาคารทรงไทย ยกสูงจากพื้นประมาณ
1 เมตร มีอัฒจันทร์ลง 2 ข้าง รัชกาลที่ 6 ทรงใช้ในการเสด็จออกว่าราชการ
ประชุมข้าราชการ เสือป่า รวมทั้งใช้เป็นโรงละครแสดงโขน ซึ่งผู้แสดงจะแสดงในพื้นที่เฉลียงทั้ง
3 ด้าน
พระตำหนักชาลีมงคลอาสน์ อาคารตะวันตก 2 ชั้น แบบโรมันติค ผสมผสานกับปราสาทแบบเรอเนซองส์ของฝรั่งเศส
และแบบฮาล์ฟทิมเบอร์ของอังกฤษ สีเหลืองไข่ไก่ หลังคามุงกระเบื้องสีแดง
รัชกาลที่ 6 จะใช้ประทับในกิจด้านเสือป่า
พระตำหนักมารีราชรัตบัลลังก์ เรือนไม้ตะวันตก 2 ชั้น สีแดง
ชั้น 2 มีทางเดินทางเชื่อมไปพระที่นั่งชาลีมงคลอาสน์
พระตำหนักทับแก้ว อาคารหลังเล็ก อยู่เชิงสะพานสุนทรถวาย ใช้ประทับในฤดูหนาว
มีภาพเขียนขาวดำของรัชกาลที่ 6
พระตำหนักทับขวัญ เรือนไม้สักทรงไทย 7 หลัง หันเข้าหากัน ล้อมรอบนอกชานสี่เหลี่ยม
ตรงกลางนอกชานนี้มีต้นจันทน์ ใช้ต้อนรับชาวบ้านที่มาเข้าเฝ้า
บำเพ็ญกุศล และการแสดงวัฒนธรรมไทยเดิม
เทวาลัยคเณศวร์ ตั้งอยู่กลางสนามใหญ่หน้าพระที่นั่ง เป็นที่ประดิษฐานพระพิฆเนศวร์
เทพแห่งศิลปะ
อนุสาวรีย์ย่าเหล ตั้งอยู่กลางสนามหน้าพระตำหนักชาลีมงคงอาสน์
เป็นรูปหล่อทองแดงขนาดเท่าตัวจริงของย่าเหล สุนัขพันธุ์ทางที่ทรงเก็บมาเลี้ยง
เมื่อครั้งเสด็จเยือนเรือนจำ ย่าเหลมีความภักดี เฉลียวฉลาด เป็นที่โปรดปราน
ทำให้ถูกลอบยิงโดยผู้มีใจอิจฉา มีกลอนพระราชนิพนธ์ที่แท่นใต้รูป
ปัจจุบัน พระราชวังบางส่วนใช้เป็นที่ทำการศาลากลางจังหวัดนครปฐม
และอีกส่วนเป็นมหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์
โทรศัพท์ 0 3425 3840-4, 0 3424 2649 หรือติดต่อสำนักพระราชวัง
กองประชาสัมพันธ์ 0 2628 6300 ต่อ 5120
|